Image
Publicatie 29.03.2020 | TEKST Ruud van der Splinter | BEELD DUTCH LUXURY DESIGN

Misschien ben je geïnspireerd geraakt op een kunstbeurs of misschien was je het allang van plan: investeren in kunst. Wat je motivering ook is, ga niet over één nacht ijs. Investeren in kunst vraagt namelijk om een specifieke aanpak. Het grote verschil tussen investeren in kunst en andere investeringen, is dat kunst gepaard gaat met passie. De emotionele betrokkenheid is hoog. Maar om een waardevolle collectie aan te leggen, is emotie alleen niet genoeg. Om de juiste artistieke- en financiële keuzes te maken, is deskundigheid nodig. Pas dan kan het jou als investeerder een verrassende meerwaarde brengen.

Waarom investeren we in kunst?

Kunst staat hoog in de piramide van Maslow. Als aan andere behoeftes is voldaan, gaat kunst al snel een rol spelen. Maar is investeren in kunst ook een goed alternatief voor beleggen via de beurs of kun je er zelfs betere rendementen mee behalen? Onderzoeken van ABN-AMRO, Binck en van de Britse bank Barclays tonen verrassende inzichten.

ABN-AMRO schat in, dat ruim 30% van de mensen met een vrij besteedbaar vermogen van minstens een miljoen dollar kunst bezit. Dat betekent, dat wereldwijd honderden miljarden aan kunst bij particulieren is ondergebracht. Barclays concludeerde enkele jaren geleden, dat investeerders zo’n 4% van hun financieel bezit daadwerkelijk investeert in kunst. En uit een onderzoek van Binck blijkt, dat één op de drie beleggers redenen heeft tot (meer) investeringen in kunst.

Een kleine groep ziet kunst vooral als hedge tegen inflatie of spreiding van vermogen. Dr. Rachel A. J. Pownall, hoogleraar Arts & Finance aan de Maastricht University* zegt daarover: “Gemiddeld groeit de waarde van kunst vrij stabiel. Historisch op de lange termijn met zo’n 3%. Iets beter dan inflatie.”

Opvallender is echter de groeiende interesse naar kunst alsmede de groeiende waardering voor ‘esthetisch’ dividend, wat kan worden gezien als het dagelijks genieten van de kunstwerken. We weten, dat goede kunst nieuwe inzichten geeft, verrast en aanzet om over de grenzen van bestaande mogelijkheden te denken. Het rendement daarvan kan vele malen groter zijn dan een half procent op de bank of een paar procent op aandelen.
Het is vooral de combinatie van het genieten van de kunst en de kans op een mooi financieel rendement, dat investeren in kunst bijzonder aantrekkelijk maakt.

Image

Cassiopée - Dominique Prins

Image

Friday evening - Zeiko Duka

Image

Gatto nero - Jos Out

Kunst en de markt

Een eenduidige definitie van kunst is moeilijk te geven. Voor het gemak beantwoorden we deze vraag met: kunst is datgene wat volgens mensen als kunst geldt. Dit maakt meteen duidelijk, dat niet alleen de werken van oude meesters als kunst kunnen worden beschouwd, maar ook bijvoorbeeld fotografie, antieke kaarten, meubels, horloges, juwelen, en topwijnen.

Uit een interview gepubliceerd door ING blijkt, dat de wereldkunstmarkt enkele jaren geleden ongeveer 45 miljard dollar bedroeg. Het grootste handelsvolume zit in werken uit de naoorlogse en hedendaagse kunst, namelijk zo’n 30% van het totaal. Maar er zijn duidelijke verschuivingen in ‘smaak’ te zien. De kunstmarkt is zeer volatiel en sterk onderhevig aan mode, smaak en trends. De laatste jaren veranderde de smaak van oude meesters naar contemporary art.
Bovendien bestaan er drie afzonderlijke markten. Allereerst is er de markt van de onbekende en startende kunstenaars, van wie de werken in kleine galerieën hangen en worden verkocht via lokale handelaren. Dan is er de markt van de gevestigde namen; kunstwerken die al van hand tot hand zijn gegaan, of die geregistreerd staan in particuliere en museale collecties en worden verhandeld via bekende galerieën en veilinghuizen. En als laatste is er de markt, waarin werken worden verhandeld van internationaal bekende kunstenaars, die een rol spelen in de kunstgeschiedenis en in internationale collecties. Die markt gaat via de grote veilinghuizen. En vaak voor astronomische bedragen.Een belangrijke trend in de kunstmarkt is de opkomst van online handel en veilingen. Hierdoor wordt meer informatie over kunstobjecten en transacties online beschikbaar, inclusief informatie over de gevraagde en betaalde prijzen. Dat maakt de markt steeds transparanter. Bij online veilinghuizen en platforms kun je tegenwoordig letterlijk vanuit je luie stoel op zoek naar mooie en kwalitatief hoogwaardige kunstwerken.

Image

Goodmorning - Wim Steins

Image

Europa regina - Erlinde Boersma

Tips en adviezen

Wetende dat de kunstmarkt zeer beweeglijk is en het investeren in kunst niet alleen over geld verdienen gaat, zetten we een aantal tips en adviezen voor investeren in kunst op een rijtje.

1. Doe onderzoek
Er is heel veel kunst in omloop, in allerlei verschillende stijlen, van talloze kunstenaars. De eerste tip voor iemand die wil investeren in kunst: verdiep je in de kunst die jou aanspreekt. Verzamel zoveel mogelijk informatie om ´jouw´ kunst in de juiste context te plaatsen. Stijgen de prijzen van deze kunstobjecten? Kijk vervolgens of de kunstenaar een bepaalde stabiliteit heeft ontwikkeld in zijn stijl. Is hij of zij aan het experimenteren of zie je juist verdieping in het werk. Heeft de kunstenaar geëxposeerd en eerder werk verkocht, maar nog niet de volle aandacht gekregen? Dan is een werk nog enigszins betaalbaar. Hoe meer informatie je kunt vinden, hoe meer het je een indicatie geeft van de mogelijkheid van waarde toename op de langere termijn. Maar vooral, wat vind je mooi? Dat is erg bepalend voor de keuze.

2. Investeer in unieke stukken
Wanneer je op zoek bent naar een betaalbaar kunstwerk, dan zijn prints en foto's een goede keuze. Maar als je een investering zoekt, dan zul je originele stukken moeten kopen. Een reproduceerbaar werk gaat niet stijgen in prijs, want het is juist de zeldzaamheid dat waarde geeft aan het werk. Bij het kopen van een origineel werk, is het belangrijk ervoor te zorgen dat de handtekening van de kunstenaar aanwezig is of dat er een certificaat van echtheid bij zit.

3. Ga niet mee met hypes
Ook als het om kunst gaat, zijn er hypes die komen en gaan. Raak daar niet in verstrikt! De beste kunstenaars zijn meestal niet betrokken bij hypes. Het kost tijd om een carrière als kunstenaar op te bouwen en de beste kunstenaars nemen hun tijd. Denk bijvoorbeeld aan Vincent van Gogh. Hij werd in zijn eigen tijd niet eens erkend. Kunst die met trends te maken hebben, lijken misschien een goede investering, maar het is onwaarschijnlijk dat ze tijdloze meesterwerken worden.

4. Klassieke kunst versus hedendaagse kunst
Investeren in klassieke kunst kan een veiliger optie vormen; de prijzen zijn stabieler en groeien gestaag. Investeren in hedendaagse kunst kan meer risico met zich mee brengen, maar daarmee ook relatief grotere winsten. Niet alle hedendaagse kunstwerken zullen een goede investering blijken, maar sommige zullen zeker in waarde toenemen.

5. Koop je kunst zoveel mogelijk bij de bron
Bij een galerie of op een kunstbeurs betaal je veelal hoge bedragen. Die vormen namelijk het eindstation, de laatste schakel in de kunsthandel. Je zal dus ergens eerder in het proces moeten kopen, wil je écht je slag slaan. Het beste dat je kunt doen, is meegaan met een goede adviseur die direct contact heeft met kunstenaars.

6. Zorg voor een verkoopkanaal
Als je in kunst investeert om financieel rendement te realiseren, zorg er dan voor dat je het werk ook weer goed verkoopt. Werken zelf verkopen, is heel moeilijk. Zoek daarom samenwerking met een goede handelsagent of bemiddelaar, die de juiste contacten heeft om jouw werk opnieuw in de markt te plaatsen en ervoor zorgt dat je er een gezonde verkoopprijs voor te krijgt.

*Art Market Report 2018 van Maastricht University en de London Royal Academy of Arts.

Overige ART artikelen

ASSOCIATES DES ARTS MAGAZINE